Een collega verliest plots het evenwicht, ziet dubbel of praat onduidelijk. Dit kan wijzen op een beroerte. In die situatie telt elke minuut. Veel mensen kennen de klassieke FAST-test. De uitgebreidere methode heet BE-FAST. Hiermee herken je ook signalen die je met FAST alleen over het hoofd ziet.

Waarom BE-FAST en niet enkel FAST?

De FAST-test focust vooral op een beroerte in de grote hersenen. Een klonter in de kleine hersenen of de hersenstam geeft vaak andere symptomen, zoals plots evenwichtsverlies of zichtproblemen. Die merk je met FAST niet op. Daarom zijn er letters toegevoegd.

Een beroerte herkennen met BE-FAST

  • B – Balance (evenwicht): plots evenwichtsverlies of acute draaiduizeligheid (vertigo).
  • E – Eyes (zicht): plotse zichtproblemen, zoals scheelzien, dubbelzien, lichtschuwheid of ongecontroleerde oogbewegingen (nystagmus).
  • F – Face (gezicht): hangt de mondhoek of het gezicht scheef?
  • A – Arm: zakt een arm weg of voelt die krachteloos aan?
  • S – Speech (spraak): klinkt het spreken onduidelijk of verward?
  • T – Terrible headache (hevige hoofdpijn): plotse, zeer hevige hoofdpijn ("donderslaghoofdpijn"), erger dan een migraine. Dit kan wijzen op een hersenbloeding.

Eén enkel signaal volstaat om meteen te bellen. Wacht nooit af of het vanzelf betert.

Tijd is cruciaal: wanneer werd de persoon het laatst normaal gezien?

De behandeling in het ziekenhuis moet binnen ongeveer 4 uur starten.

  • Bel meteen 112.
  • Vraag of noteer wanneer de persoon het laatst normaal gezien werd — niet wanneer jij de klachten voor het eerst opmerkte.
  • Geef dat tijdstip door aan de 112-operator en aan de ambulanciers bij aankomst.

Noteer het tijdstip meteen, bijvoorbeeld in je gsm. Zat de collega al een uur alleen op kantoor? Dan telt het moment waarop iemand hem of haar voor het laatst normaal zag.

Wat doe je tot de hulpdiensten er zijn?

  • Geef niets te eten of te drinken.
  • Laat het slachtoffer zitten of liggen in een comfortabele houding.
  • Is het bewustzijn verminderd maar ademt de persoon normaal? Leg het slachtoffer dan in stabiele zijligging.
  • Blijf controleren: volg het bewustzijn en de ademhaling op en wijk niet van de zijde van het slachtoffer.
  • Ademt de persoon niet meer normaal? Start onmiddellijk reanimatie en laat een AED halen.

Waarom snel bellen soms misloopt

Bij een beroerte beseft het slachtoffer zelf vaak niet hoe ernstig de toestand is. Duizeligheid of hoofdpijn lijken op het eerste gezicht onschuldig. Omstaanders twijfelen dikwijls en wachten af. Net die twijfel kost kostbare tijd en hersenweefsel.

BE-FAST op de werkvloer

Zorg dat iedereen op de werkvloer BE-FAST kent, niet enkel de hulpverleners. Het ezelsbruggetje is kort en eenvoudig toe te passen. Een duidelijke actiekaart op een centrale plek helpt om de stappen direct op te frissen bij een noodsituatie.

Bron: Resuscitation Council UK – samenvatting ERC Guidelines 2025 First Aid

Lees ook op actibox.pro